eller neden yıkanır

NEREDEN ÇIKTI EL YIKAMAK?

ELLER NEDEN YIKANIR? Geçtiğimiz iki yılı aşkın süre içerisinde salgın bize birçok şey öğretti, ancak herhalde ilk akla gelenler mesafe, maske ve el yıkamadır.     El yıkamanın tıp tarihindeki yerini alması kolay olmamıştır. Macar asıllı olan Dr. Ignaz Philipp Semmelweis, 150 yılı aşkın bir süre önce Viyana’da çalıştığı hastanede, ebelerin yaptırdığı doğumlarda anne ölüm oranlarının…

Devamını oku
kemik iliği nedir? kemik iliği nakli nedir?

KEMİK İLİĞİ NEDİR? KEMİK İLİĞİ NAKLİ NASIL YAPILIR?

KEMİK İLİĞİ NEDİR? KAN HÜCRELERİNİN İŞLEVLERİ NEDİR? Kemik iliği kemik dokunun iç yüzeyinde yer alan ve kanın şekilli elemanlarının yani kırmızı küreler, beyaz küreler ve trombositlerin yapıldığı yerdir.  Sözü edilen bu hücrelerin işlevleri aşağıda özetlenmiştir. Beyaz kan hücreleri: Bu hücrelere lökosit ismi de verilir. Çok genel anlamda organizmanın savunma ve bağışıklık sistemine ait işlevleri üstlenen…

Devamını oku
genç hekimler ne istiyor

GENÇ HEKİMLER NE İSTİYOR?

DOKTORLUK “EN İYİ MESLEK” Mİ? Geçtiğimiz günlerde çok sevgili bir arkadaşım aradı beni. Çocuğu doktor olmak istiyordu. “Neden” diye sordum, “en iyi meslek” dedi. Aslında “en iyi meslek, en iyi yapılan meslektir”, ama arkadaşım öyle düşünmüyordu. “Nerede olursa olsun ama doktor olsun” dedi. Doğru değildi tabii. Tıp eğitimi çok uzun ve yorucu bir eğitimdir, emek…

Devamını oku
mikroplastik

MİKROPLASTİKLER YAŞAMIMIZI TEHDİT EDİYOR

VÜCUDUMUZDA DOLAŞAN PLASTİK PARÇALARI MI?  Geçtiğimiz günlerde “Enviromental International” dergisinde, Hollanda’da yapılan bir çalışmanın sonuçları yayınlandı. Bu çalışmada kullanılan 22 denekten 17’sinin kanlarında “mikroplastik” denen toksik partiküller tespit edildi. Bu mikroplastikler, pet şişelerin yapısında olan polietilen terefilat ile plastik tabakların, çatal ve bıçakların, yiyecek saklayıcı plastik kapların yapısında olan polistiren içeriyordu. Bu partiküller, daha önce…

Devamını oku

SAĞLIKTA SORUNUN NEDENİ GİDENLER Mİ, GÖNDERENLER Mİ?

DOKTORLAR GİDERSE NE OLUR?  COVID-19 pandemisinin yorgun savaşçıları hekimler, uzun bir süredir çalışma koşullarından yakınıyorlar. Gerçekten de ülkenin en eğitimli kesimlerinden olan sağlıkçıların çalışma koşulları, ücretlendirmeleri, özlük hakları, emeklilik, istifa ile ilişkili sorunları, tükenmişlikleri, uğradıkları şiddet konularında çok önemli sıkıntıları var. Bu konu toplumun sağlığını da doğrudan ilgilendiren bir konu. Canımızı emanet ettiğimiz sağlıkçıların bizlerin…

Devamını oku
rusya ukrayna savaşı

SAVAŞ SENDROMLARI

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI  Ukrayna yanıyor, dünyada kayıkçı kavgası sürüyor. İnsanlar yok yere evlerinden yurtlarından oluyor. Dünyanın lordları Rusya’ya insanlık dersi verirken kendi yaptıklarının hatırlanmasını istemiyorlar. Gazi Mustafa Kemal her zamanki gibi yine çok haklı; “Mecbur kalmadıkça savaş bir cinayettir”. Rusya’ya insanlık dersi vermeye çalışan ABD’nin eski Adalet Bakanı Ramsey Clark, Birinci Körfez Savaşı’ndan yıllar sonra şunları…

Devamını oku
en iyi hemataloji uzmanı

Hematoloji Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Hematoloji Nedir? Belirtileri Nelerdir? Teknolojinin ilerlemesi sayesinde sanal arama motorlarından yararlanarak merak ettiğimiz her konudaki bilgiye kolayca ulaşabilmekteyiz. İnternet portallarında en çok araştırılan konuların başında “Hematoloji nedir? Belirtileri nelerdir?” soruları gelmektedir. Tüm detayları tek bir içerikte aşağıdaki gibi bulabilirsiniz. Hematoloji, kısaca kan hastalıklarını ve kan üretiminde görev alan organların işleyişini inceleyen bilim dalı olarak açıklanabilir.…

Devamını oku

AH ŞU LENFOSİTLER…

LENFOSİT NEDİR? LENFOSİT NE İŞE YARAR? COVID 19 pandemisi sağlık okur yazarlığımızı çok arttırdı. Bu sürecin en popüler hücrelerinden biri de lenfositler oldu. Herkes bana aynı soruyu soruları soruyor; lenfosit değerlerim neden düşük, lenfosit ne işe yarar? Lenfosit, kemik iliğinde üretilen kan hücrelerinden biri. Bu hücreler bağışıklık sisteminin temel hücrelerini oluşturuyor.  Lenfositler, vücudumuzu bakteri, virüs…

Devamını oku
online ürün alırken dikkat

ONLİNE SAĞLIK ÜRÜNLERİ ALIRKEN DİKKAT!

ONLINE SAĞLIK ÜRÜN SATIŞI RİSKLERİ- 1 Sadece Türkiye’de değil, dünyanın her köşesinde pandemi ile “online” alışveriş alışkanlığı çok yaygınlaştı. Doğal olarak “online” sağlık destek ürünleri, vitaminler ve bitkisel ürünlerin alışverişini yapmak son derece yaygın bir tüketici davranışı haline geldi. Ancak söz konusu olan sağlık ürünleri olunca büyük bir risk ortaya çıktı. Sadece ABD’de her iki…

Devamını oku
4 şubat dünya kanser farkındalık günü

4 ŞUBAT DÜNYA KANSER FARKINDALIK GÜNÜ

4 ŞUBAT DÜNYA KANSER FARKINDALIK GÜNÜ Tam 172 ülkenin üye olduğu UICC (Uluslararası Kanser Kontrol Örgütü), 2005 yılında şubat ayının 4. gününü “Dünya Kanser Günü” olarak kabul etti ve o gün tüm dünyada kanser farkındalığını arttırmak için etkinlikler düzenlenmeye başladı. Kuruluş, tüm dünyayı güç birliğine davet ederek küresel kanser salgınına karşı savaş açtı. BM Genel…

Devamını oku
büyük salgınlar maskenin hikayesi

BÜYÜK SALGINLAR: MASKENİN HİKAYESİ

BÜYÜK SALGINLAR: MASKENİN HİKAYESİ COVID-19 pandemisi sırasında en çok tartışılan konulardan biri maske konusuydu.  DSÖ, başta “gereksiz” dedi, sonra maske takılmasını önerdi, kimileri maskeyi hep gereksiz gördü, kimileri takmaktan sıkıldı, isyan etti. Günlerce televizyonlarda “maske nasıl takılır?” konulu konuşmalar yapıldı ve hala konuşulmaya devam ediyor.   Daha önce yazdım, maskenin tarihi, pandemilerin tarihi kadar eskidir,…

Devamını oku
demir eksikliği günü

26 Kasım Dünya Demir Eksikliği Günü

26 Kasım Dünya Demir Eksikliği Günü Son yıllarda her bir hastalık için bir farkındalık günü yaratılır oldu, bunların en eskilerinden biri de demir eksikliği anemisi günü. Demir eksikliği aslında toplumda ve özellikle üreme çağındaki kadın ve çocuklarda sık rastlanan bir sorundur. Tarih boyunca da öyle olagelmiştir. Roma İmparatorluğunun görkemli yıllarında, kansızlığı olan üreme çağındaki genç…

Devamını oku
omicron varyantı

Omicron Varyantı Bize Ne Anlatıyor?

Omicron Varyantı Bize Ne Anlatıyor? 24 Kasım günü Güney Afrika ilk olarak OMICRON varyantını dünyaya açıkladı. Güney Afrikalı bilim insanları, insanlığı uyarmak dışında hiçbir şey kaygıya aldırmadan, salgının başında Çin’in yaptığının tam tersine, varyantı dünyaya hızla duyurarak büyük bir sorumluluk örneği gösterdiler. Omicron Yunan alfabesinin 15. harfi ve bu sayı dikkate değer ve isim verecek…

Devamını oku
türkiye sağlık turizmi

Türkiye sağlık alanında bir cazibe merkezi olabilir mi?

Geçtiğimiz hafta sevgili arkadaşım Prof. Dr. Simten Malhan’ın düzenlediği SAS-DER’in kongresine katıldım. Sağlık ve Sigorta Yöneticileri Derneğinin (SAS-DER) bu kongresinde ülkemizde sağlık konusu masaya yatırıldı. Kabul etmek gerekir ki, Türkiye’de bu alanda çok iyi yetişmiş bir insan gücü, sağlam sağlık yatırımcıları ve teknoloji var. Peki bu gerçekten de ülkemizi sağlık alanında bir cazibe merkezi haline…

Devamını oku
Covid-19 aşısı

Aşı Karşıtları, Cahillik ve Art Niyet Üzerine

Aşı Karşıtları, Cahillik ve Art Niyet Üzerine Aşı karşıtı, kimi bilim dışı fanatik grupları – aşı kararsızlarını elbette dışında tutuyorum-  sosyal medyadan izliyorsunuzdur. Cahilliğin, sınır tanımazlığın ne olduğunu daha iyi anlatan az örnek vardır. Bu karşıtlığın satır aralarına bakarsanız insanın ilkel tarafı da ortaya çıkıyor. Örneğin bir insan 40.000 kişilik bir Faz III çalışma sonuçlarına…

Devamını oku

COVID-19 öncesi büyük pandemiler (2): İspanyol gribi

İspanyol gribi konusunda yaptığım ilk yazının sonunda Atatürk’ün de İspanyol gribine yakalandığını yazmıştım. Devam edeyim. Sevgili dostum Turgut Gürer, yazdığı “Atatürk’ün Yaveri Cevat Abbas Gürer” isimli kitabında dedesi Cevat Abbas’ın ağzından şunları aktarıyor. “Atatürk, Almanya seyahati sırasında bir üşüme neticesinde böbreklerinden rahatsızlanmıştı. İstanbul’a avdetinde (dönüşü) yatacak kadar rahatsızlığı ilerledi. Birkaç gün tedaviden sonra hastalığın önüne…

Devamını oku

COVID-19 öncesi büyük pandemiler (1): İspanyol gribi

İspanyol gribi ya da nam-ı diğer H1N1 virüsünün neden olduğu pandemi insanlık tarihinin en önemli salgınlarından biriydi. Bu virüs her yıl kılık değiştirerek karşımıza çıkmaya devam ediyor. En son onun torunu yani mutasyona uğramış hali olan domuz gribi 2009 yılında büyük bir pandemiye neden olmuştu. İspanyol gribi birçok başka isimle de anılır. İspanyollar ona Fransa’dan…

Devamını oku

COVID-19 pandemisi günlerinde hikikomorik olmak…

Pandemi hızını arttırarak ilerliyor ve tartışılan birçok tedavi ve korunma biçimi arasında herkesin hemfikir olduğu bir tek yöntem var: evde kalmak… Ama evde kalmak kolay değil. Gündelik koşuşturmaya ve sosyalleşmeye yatkın insanlık için bu uyulması en zor kurallardan biri haline geldi. Tabii bunun ekonomik nedenleri de var, o başka yazı konusu… Ancak sanırım bu “evde…

Devamını oku

Altamiro Mağaraları’nın düşündürdükleri – II

Bir önceki yazımı sorular sorarak bitirmiştim. Sorular sormaya devam ediyorum. Pozitif bilimler ile uğraşanların, öncü bilimsel kimlikleri nedeniyle çağına ve insanlarına karşı sorumluluk ve duyarlılıkları herkesten farklı olmalı mıdır?   Yani bilim insanları yaşadıkları toplumlara karşı diğer insanlardan daha mı çok sorumluluk taşır? Bir Fizik profesörü laboratuvar kapısının tepesine bir at nalı asar. Şaşıran meslektaşları onun…

Devamını oku

Altamiro Mağaraları’nın düşündürdükleri – I

2016 yılının en dikkat çeken filmlerinden biriydi. Filmde amatör arkeolog Marcelino Sanz’ın öyküsü anlatılıyordu. Gerçek bir tarihi olayı konu alan bu filmde Sanz, Altamira mağaralarında yontma taş devrine ait bizon resimleri bulur. Bu bulgu bilim insanları arasında tartışma yaratır. Kilise, Darwin’in evrim teorisinin haklı çıkmasından korktuğu için bütün gücüyle Sanz ve ona inanan bilim insanlarına yüklenir.…

Devamını oku

Grip aşısı tartışması (3)

Grip aşılarını konu alan yazılarımın sonuncusunda kimleri aşılamalıyız ve grip aşılarının yan etkileri nelerdir sorularının yanıtlarını vermeye çalışacağım. Önceki iki yazımı okuyanlar, grip aşılarının koruyuculuk oranlarının yıllara göre değiştiğini ve en çok yüzde 60’lara kadar yükselebildiğini, bazen bu oranların %10’lara kadar düşebildiğini anımsayacaklardır. Ancak grip aşıları, ihmal edilebilir yan etkileri göz önüne alındığında, tüm eleştirilere rağmen her…

Devamını oku

Grip aşısı tartışması (2)

Grip aşılarını konu alan geçen haftaki yazımda grip aşılarının koruyuculuk oranlarının kimi yıllarda gerçekten çok düşük olabileceğini ve aşı tartışması yapılırken bu noktanın önemine vurgu yapmış ve sözü ilaç sektörüne getirerek yazıyı bitirmiştim. Kaldığım yerden devam edeyim. İlaç firmalarının temel amacı “kar etmek” isteğidir. Burada en ufak bir tartışma yok. Tıpkı diğer tüm sanayi kollarında olduğu gibi…

Devamını oku

Grip aşısı tartışması (1)

Bir kaç hafta önce aşıları konu alan yazıma gösterdiğiniz ilgiye teşekkür ederim. Yazımda şunları yazmıştım. “Bu aşı karşıtlığı tartışmasının temel nedeni belli ki grip aşıları. Çünkü grip aşılarının koruyuculuk oranları tartışmalı. Ama tartışma bu noktada kalmıyor, çocuk felcinden, hepatit aşısına, tüm aşılar zan altına giriyor. Tartışma bununla da bitmiyor, bilimi kirletenlerin yerine bilimin kendisi tartışılmaya…

Devamını oku

Şinasi sendromu – II

Şinasi Sendromu diye adlandırdığım ve rahmetli Serol Teber’in yazdıklarından esinlendiğim yazıya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim. O yazımda Şinasi sendromunu “çaresizlik, sosyal medya veya dost sohbetleri gibi sınırlı ortamlarda kızgınca yapılan eleştiriler, sıradan insanları hırçınca ama sessizce aşağılama isteği, kendini yaşadığı toplumdan soyutlama, yalnızlaşma, yalnızlaştıkça artan kibir, sorunun bir parçası olmaktan çıkıp kader kurbanı olduğuna inanış” olarak…

Devamını oku

Akademi bilimsel çalışmaların neresinde? – 11

Köşemi izleyenler yaklaşık 15 yıldır “akademi-bilim” ilişkisini irdeleyen yazılar yazdığımı bilirler. Daha kısa süre önce HBT’de bu konuda toplam 10 yazı yazmış, hatta çok değer verdiğim bazı meslektaşlarımın tepkisini de almıştım. Bu yazılarıma online üye iseniz HBT’nin web sayfasından ulaşabilirsiniz. Geçtiğimiz hafta San Diego’da Amerikan Hematoloji Derneği’nin yıllık kongresindeydim, kongre izlenimlerim ile 11. yazıyı yazmaya…

Devamını oku

Müzik ve sağlık

İnanmayacaksınız yaşım 50’yi geçti ve ben bu yaşta piyano çalmaya merak sardım. Doğrusunu isterseniz başlangıçta olabileceğine pek aklım kesmiyordu ama sabırlı ve iyi bir piyano öğretmeni ve çabayla “eh işte” bir şeyler olabiliyormuş, onu gördüm. Arkadaşlarım, piyano çalmak istememin sağlıklı olmaya çalışmak, bellek fonksiyonlarımı korumak gibi nedenler yüzünden olduğunu sandı. Aslında ilgisi yoktu ama öyle…

Devamını oku

Bir zamanlar onlar vardı…

Elimde Ankara Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nin kuruluşu ile ilişkili üç tane eşsiz kitap var. Bilenler bilir, ben Ankara Tıp Fakültesi mezunuyum, babam da bu fakülteden mezundu. Ama bu kitapların beni etkilemesi sadece Ankara Tıp Fakültesi mezunu olmamızla ilişkili değil. Kitapları bana öğretmenim Sayın Prof. Dr. Semih Baskan yolladı. Semih Öğretmen bizim hem hocalığımızı…

Devamını oku

Radyum (Waterbury) Kızları

HBO’nun 5 bölümlük yeni dizisi Çernobil nükleer tehlikeyi yine gündemimize getirmeyi başardı. Johan Renck’in yönetmenliğini üstlendiği, HBO’nun 5 bölümlük yeni mini dizisi, insanlığın bitmek bilmez hırsını ve zavallılığını da gözler önüne seriyordu. Dizinin abartılı olduğunu söyleyenler çıktı ancak Çernobil Nükleer santralinin olduğu Pripyat şehri, günümüzde  1986 yılında terk edildiği haliyle halen orada bir korku abidesi…

Devamını oku

Akademi ve Bilim (35). Bir Güler misin, Ağlar mısın Hikayesi

Tevfik Uyar’ı bilen bilir, bilmeyenler için onu üç kelimeyle özetlemek mümkün. Bilimin muzip çocuğu..! Tevfik Uyar bizim HBT’ nin de yayın kurulu üyesidir, popüler bilim alanında yaptıkları ve yazdıklarıyla tanınan biridir. “Safsatalar” son kitabının adı, bakın orada ne diyor? “Herkesin kendini her konuda uzman sanması bir yana, mantığa uymayan, tutarlı bir yanı olmayan, doğru bilgiye…

Devamını oku

Kahvaltı Tu Kaka mı?

Kahvaltı kapitalist düzenin yarattığı bir öğündür. Bildiğimiz anlamda kahvaltının hayatımıza girmesi, 19. yüzyılda ve kapitalizmin gelişimi ile yaşıttır. İnsanların düzenli mesai yapmaya başladığı bu yüzyılda yemek saatlerinin düzensizliği ciddi kargaşa yaratıyor ve iş gücü kayıplarına neden oluyordu. Kahvaltı alışkanlığının olmadığı bu yıllarda işçilerin önemli kısmı güne aç başlıyor ve sabah 10.00 sularında yemek için işe…

Devamını oku